Sử dụng hóa chất rửa màng lọc RO công nghiệp: Khi nào nên dùng và dùng thế nào?

Trong hệ thống xử lý nước công nghiệp, màng lọc RO công nghiệp đóng vai trò quyết định đến hiệu quả lọc và chất lượng nguồn nước tinh khiết. Tuy nhiên, sau một thời gian vận hành, màng thường bị suy giảm công suất do tích tụ cặn vô cơ, chất hữu cơ hay sự phát triển của vi sinh. Đây là lúc cần đến giải pháp rửa màng bằng hóa chất rửa RO nhằm khôi phục hiệu suất lọc và kéo dài tuổi thọ màng.

Khi nào cần dùng hóa chất rửa màng lọc RO công nghiệp?

Việc rửa màng lọc ro công nghiệp bằng hóa chất không nên tiến hành tùy tiện, mà chỉ thực hiện khi có các dấu hiệu cụ thể. Một số tình huống khi ứng dụng hóa chất vào sực rửa điển hình bao gồm:

• Lưu lượng nước tinh khiết giảm trên 10 – 15% so với ban đầu.
• Áp suất chênh lệch (ΔP) tăng bất thường, cho thấy có sự tắc nghẽn trong màng.
• Tỷ lệ loại bỏ muối giảm trên 2 – 5%, chất lượng nước đầu ra không còn đạt chuẩn.
• Xuất hiện mùi lạ, TDS tăng cao hoặc nước đầu ra bị đục.

Ngoài các dấu hiệu trên, theo khuyến nghị của nhà sản xuất, hệ thống RO công nghiệp nên thực hiện rửa màng định kỳ 3 – 6 tháng/lần bằng phương pháp CIP (Cleaning In Place) để ngăn ngừa sự suy giảm hiệu suất lâu dài.

Các loại hóa chất rửa màng lọc RO công nghiệp phổ biến

Để đảm bảo hiệu quả làm sạch, người vận hành cần lựa chọn đúng loại hóa chất phù hợp với tính chất cặn bám. Một số nhóm hóa chất thường dùng trong CIP gồm:

Hóa chất gốc axit

• Dùng để loại bỏ cặn vô cơ như canxi, magie, sắt, mangan.
• Thường sử dụng: axit citric, axit hydrochloric loãng (HCl nồng độ thấp).
• Độ pH dung dịch: 3 – 4.

Hóa chất gốc kiềm cho màng lọc RO công nghiệp

• Hiệu quả với cặn hữu cơ, dầu mỡ, tảo hoặc các hợp chất khó phân hủy.
• Thường sử dụng: NaOH, EDTA, sodium tripolyphosphate.
• Độ pH dung dịch: 10 – 11.

Hóa chất diệt khuẩn và khử nhớt

• Dùng để loại bỏ biofilm do vi sinh vật tạo thành.
• Một số chất thường dùng: hydrogen peroxide (H2O2), formaldehyde, hoặc các dung dịch chuyên dụng được khuyến nghị bởi nhà sản xuất.

Dung dịch trung hòa

Sau khi rửa màng lọc RO công nghiệp bằng axit hoặc kiềm, cần trung hòa pH bằng dung dịch thích hợp để tránh ảnh hưởng đến lớp polyamide của màng lọc RO.

Liều lượng và cách pha hóa chất rửa RO

Để đạt hiệu quả và đảm bảo an toàn, việc pha hóa chất cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất:

• Nồng độ dung dịch: thường dao động từ 2 – 4%, tùy loại hóa chất và tình trạng bám bẩn.
• Nhiệt độ dung dịch: 25 – 30°C là tối ưu để tăng tốc độ phản ứng mà không làm hỏng màng.
• Thể tích dung dịch: đủ để ngập toàn bộ màng trong housing.
• Thời gian tuần hoàn: 30 – 60 phút/lần, kết hợp ngâm tĩnh 1 – 2 giờ để hóa chất phát huy tác dụng.

Quan trọng nhất, cần kiểm tra và điều chỉnh pH dung dịch trong suốt quá trình, tránh để vượt ngoài ngưỡng khuyến nghị.

Quy trình CIP rửa màng lọc RO công nghiệp bằng hóa chất

Để rửa màng hiệu quả, các bước sục rửa màng lọc cần thực hiện tuần tự, tránh bỏ sót:

Chuẩn bị

• Dừng toàn bộ hệ thống, xả áp suất trong đường ống.
• Chuẩn bị bồn chứa hóa chất, bơm CIP, đường ống tuần hoàn.
• Trang bị đầy đủ đồ bảo hộ như găng tay, kính bảo hộ, khẩu trang chống hóa chất.

Rửa sơ bộ bằng nước sạch

Trước khi đưa hóa chất vào, nên rửa màng lọc RO công nghiệp bằng nước tinh khiết hoặc nước đã qua lọc để loại bỏ cặn rời, giảm tải cho dung dịch.

Pha và tuần hoàn dung dịch

• Pha trộn hóa chất theo định lượng quy chuẩn
• Bơm dung dịch tuần hoàn qua màng, tốt nhất theo chiều ngược dòng so với dòng nước thẩm thấu.
• Theo dõi áp suất, pH và nhiệt độ trong suốt quá trình.

Ngâm tĩnh

Dừng bơm, để dung dịch ngâm trong màng từ 1 – 2 giờ. Đây là lúc hóa chất phát huy khả năng hòa tan cặn bám cứng đầu.

Rửa lại bằng nước sạch

Sau khi ngâm, tuần hoàn nước sạch nhiều lần để loại bỏ hoàn toàn dư lượng hóa chất. Tiếp tục rửa cho đến khi pH nước xả đạt trung tính (6.5 – 7.5).

Khởi động lại hệ thống

Vận hành hệ thống Ro công nghiệp ở chế độ bình thường, kiểm tra lại lưu lượng, áp suất và chỉ số TDS để đánh giá hiệu quả sau CIP.

Những lưu ý an toàn khi sử dụng hóa chất rửa RO

Khi thực hiện quy trình CIP, yếu tố an toàn cần được đặt lên hàng đầu. Trước hết, chỉ sử dụng hóa chất chuyên dụng do nhà sản xuất khuyến nghị. Tránh dùng Javen, Clorin hoặc các chất tẩy rửa thông thường, vì chúng dễ phá hủy lớp màng polyamide, làm màng RO hỏng vĩnh viễn.

Trong quá trình pha chế, cần tuân thủ đúng tỷ lệ và pH theo hướng dẫn. Pha đặc quá mức có thể làm hỏng màng, trong khi pha loãng quá lại khiến hiệu quả rửa không đạt yêu cầu. Do đó, nên kiểm tra pH dung dịch thường xuyên và điều chỉnh phù hợp.

Bên cạnh đó, người vận hành phải trang bị bảo hộ đầy đủ gồm găng tay, kính, khẩu trang và quần áo bảo hộ để tránh tiếp xúc trực tiếp với hóa chất. Khu vực CIP cần thông gió tốt, có sẵn nước sạch để rửa trôi khi cần thiết.

Sau khi rửa, hãy xả nước sạch cho đến khi pH trung tính, đảm bảo hóa chất dư không còn tồn tại trong hệ thống. Việc tuân thủ những lưu ý này giúp vừa bảo vệ sức khỏe người vận hành, vừa duy trì tuổi thọ và hiệu suất của màng lọc RO công nghiệp.

Kết luận

Việc sử dụng hóa chất rửa RO đúng cách là giải pháp quan trọng để duy trì hiệu suất và tuổi thọ cho màng lọc RO công nghiệp. Thông qua quy trình CIP chuẩn, lựa chọn hóa chất phù hợp và tuân thủ liều lượng an toàn, doanh nghiệp có thể giảm thiểu chi phí thay thế, đồng thời đảm bảo chất lượng nước đầu ra luôn ổn định.

---