Vì sao màng RO bị tắc? Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

Màng lọc RO (Reverse Osmosis – thẩm thấu ngược) là trái tim của bất kỳ hệ thống lọc nước RO nào, từ gia đình đến công nghiệp. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, hiện tượng màng lọc nước RO bị tắc thường xảy ra, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lưu lượng nước, chất lượng nước và tuổi thọ hệ thống. Trong bài viết này, chúng tôi – những người làm kỹ thuật lâu năm trong ngành lọc nước – sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất vấn đề, nhận diện nguyên nhân và biết cách xử lý hiệu quả nhất.

Dấu hiệu nhận biết màng lọc RO bị tắc

Trước khi xử lý, bạn cần chắc chắn rằng vấn đề thực sự đến từ màng RO. Dưới đây là một số dấu hiệu thường gặp:

1, Nước lọc ra rất yếu hoặc không có

2, Áp lực đầu ra giảm đáng kể

3, Tỉ lệ nước thải tăng cao

4, Chất lượng nước giảm, vị lạ

5, Tiếng bơm hoạt động liên tục nhưng không hiệu quả

Đối với hệ màng lọc nước RO công nghiệp, lưu lượng giảm rõ rệt hoặc tăng áp cao đầu vào là dấu hiệu phổ biến nhất.

Nguyên nhân khiến màng lọc RO bị tắc

Cặn bẩn cơ học tích tụ

Nguồn nước đầu vào chứa nhiều bùn, đất, cặn lơ lửng hoặc kim loại nặng (như sắt, mangan) chưa được xử lý trước khi đi qua màng RO. Các hạt này bám lên bề mặt và trong các mao quản của màng, gây tắc nghẽn.

🔧 Giải pháp:

• Luôn sử dụng bộ tiền lọc (lõi PP 5 micron, than hoạt tính,…)

• Lắp thêm hệ thống lọc cặn thô hoặc thiết bị lọc đa tầng trước hệ RO nếu dùng cho công nghiệp.

Tắc màng do vi sinh vật

Nước đầu vào có chứa vi khuẩn, tảo hoặc nấm có thể sinh sôi trên bề mặt màng RO, tạo màng nhầy biofilm, gây tắc. Đây là nguyên nhân phổ biến trong các hệ thống lọc nước giếng khoan hoặc nước mặt chưa khử trùng.

🔧 Giải pháp:

• Dùng khử trùng đầu nguồn (UV, clo, ozone,…)

• Xúc rửa màng định kỳ bằng hóa chất chuyên dụng chống vi sinh

Tắc do cáu cặn từ nước có độ cứng cao

Khi độ cứng nước (Ca²⁺, Mg²⁺), ion Silic, Bicarbonate… cao mà không có biện pháp xử lý hoặc chống kết tủa, chúng sẽ kết tinh trong màng, gây tắc mao quản.

🔧 Giải pháp:

• Dùng hóa chất chống cáu cặn (Antiscalant) đúng liều lượng

• Lắp thiết bị làm mềm nước hoặc xử lý bằng thiết bị trao đổi ion (nếu cần)

Lắp đặt sai kỹ thuật

Lắp sai chiều dòng nước, gioăng cao su không đúng vị trí, không tra mỡ silicon,… có thể khiến nước không qua đúng màng, gây rò rỉ, tắc nghẽn cục bộ.

🔧 Giải pháp:

• Kiểm tra đúng chiều nước (IN/OUT) của màng

• Lắp lại cẩn thận, tra mỡ đúng điểm

Áp suất vận hành không đúng

Áp lực đầu vào thấp khiến nước không thể đi qua màng; áp quá cao làm màng bị nén chặt, giảm tuổi thọ hoặc gây tắc sớm.

🔧 Giải pháp:

• Đảm bảo áp suất vận hành đúng chuẩn (tùy từng loại màng: 65–120 psi với dân dụng, 150–250 psi với công nghiệp)

• Kiểm tra bơm RO định kỳ

Không vệ sinh hoặc thay màng định kỳ

Tương tự như phin cà phê lâu ngày không súc rửa, màng RO nếu không được vệ sinh định kỳ sẽ tích tụ cặn và vi sinh vật, giảm công suất lọc.

🔧 Giải pháp:

• Lập lịch vệ sinh định kỳ bằng hóa chất (acid, kiềm, enzyme…)

• Thay thế khi chênh áp vượt ngưỡng cho phép (≥ 15% ban đầu)

Cách xử lý khi màng lọc nước RO bị tắc

✔ Đối với hệ dân dụng

– Kiểm tra lọc thô: Thay lõi PP 5 micron nếu đổi màu hoặc tắc nghẽn

– Xả khí trong vỏ màng: Nếu màng lắp bị nghẹt khí

– Rửa màng: Có thể tháo ra ngâm nước ấm sạch, nhẹ nhàng làm sạch

– Thay mới: Sau 12–24 tháng sử dụng tùy chất lượng nước

✔ Đối với hệ thống màng lọc nước RO công nghiệp

Đo chênh áp đầu vào – đầu ra của màng

Xúc rửa màng bằng hóa chất chuyên dụng (Cleaning in Place – CIP):

– Acid nhẹ (citric, oxalic): loại bỏ kim loại, cặn canxi

– Kiềm nhẹ (NaOH): loại bỏ chất hữu cơ, biofilm

Kiểm tra áp kế, lưu lượng kế, hệ thống Antiscalant

Thay màng RO mới nếu phục hồi kém sau CIP

Phòng ngừa tắc màng RO – Giải pháp hiệu quả từ gốc

Một hệ thống tốt không chỉ đến từ chất lượng linh kiện, mà còn nằm ở thiết kế chuẩn và vận hành đúng kỹ thuật. Dưới đây là lời khuyên chuyên môn:

✅ Lắp hệ tiền xử lý đúng yêu cầu nước đầu vào

✅ Lắp van xả màng định kỳ tự động (auto flush)

✅ Sử dụng màng lọc RO chính hãng, phù hợp công suất

✅ Vệ sinh hệ thống theo chu kỳ

✅ Kiểm tra định kỳ: áp lực, chất lượng nước, lưu lượng, tỷ lệ thu hồi

Lưu ý khi chọn mua và bảo trì màng lọc nước RO công nghiệp

Chọn loại màng phù hợp (low pressure, high rejection, anti-fouling…) theo từng nguồn nước

Nên có bộ logbook theo dõi hiệu suất lọc để phát hiện sớm vấn đề

Hợp tác với đơn vị kỹ thuật có kinh nghiệm lâu năm để được hỗ trợ đúng lúc

Kết luận

Hiểu đúng và xử lý kịp thời hiện tượng màng lọc RO bị tắc là yếu tố then chốt để đảm bảo hệ thống lọc nước hoạt động ổn định, tiết kiệm chi phí và duy trì chất lượng nước lâu dài. Dù là màng lọc nước RO công nghiệp hay dân dụng, sự chăm sóc định kỳ luôn mang lại hiệu quả vượt trội hơn là chờ đến khi có sự cố.

---